Starmer Aİ ilə “yenidənqurma” qanunu üzrə parlament mübarizələrinə hazırlaşır

“The Daily Baku” xəbər verir ki, qanun layihəsi Aİ liderləri ilə siyasi razılaşma əldə edilmiş, lakin hələ danışıqlar mərhələsində olan aqroərzaq və elektrik enerjisi ticarəti sazişləri üçün uyğunlaşma mexanizmi yaratmağı hədəfləyir.

Sənəd nazirlərə indiyədək razılaşdırılmış çərçivədən kənara çıxmaq səlahiyyəti verəcək. Bu isə gələcək hökumətlərə digər sahələrdə də Aİ standartlarına uyğunlaşmaq və yeni Avropa qaydaları ilə ayaqlaşmaq imkanı yaradacaq.

Hökumət qanun layihəsini Brüssel ilə paralel danışıqlar şəraitində irəli sürməyi planlaşdırır. Bu da o deməkdir ki, deputatlar yekun razılaşma əldə olunmadan əvvəl sənəd üzrə səsverməyə başlayacaqlar.

Hökumət mənbələri ciddi müqavimət gözlədiklərini etiraf etsələr də, bunu Starmer üçün Avropa ilə daha yaxın əlaqələrin Böyük Britaniya iqtisadiyyatını dirçəltmək üçün vacib olduğunu müdafiə etmək imkanı kimi görürlər. Qanun layihəsinin yaxın aylarda təqdim ediləcəyi və növbəti parlament sessiyasına keçirilməsi gözlənilir.

Liberal Demokratlar artıq qanuna gömrük ittifaqı ilə bağlı məcburi səsvermə tələb edən düzəlişlər təklif edəcəklərini bildiriblər. Daha əvvəl bu mövzuda keçirilən müzakirələr zamanı Leyborist Partiyasından ondan çox deputat partiya xəttinə qarşı çıxmışdı.

Müxalifət həmçinin nazirlərə geniş səlahiyyətlərin verilməsinə etiraz edə bilər ki, bu da Lordlar Palatasında maneələrə səbəb ola bilər.

Liberal Demokratların Nazirlər Kabineti üzrə sözçüsü Lisa Smart bildirib: “Bu miqyasda qanun layihəsi üçün yalnız ümumi istiqamət göstərib detalları sonradan nazir qərarları ilə doldurmaq seçicilərə xəyanət olardı.”

Starmerin sözçüsü bazar ertəsi bildirib ki, Böyük Britaniya Aİ ilə sektor-sektor üzrə əlavə bazar çıxışı əldə edə bilər və buna görə ödəniş etməyə hazırdır.

“Bağladığımız sazişlər Britaniya biznesini və iş yerlərini dəstəkləməklə vergi ödəyicilərinə böyük fayda gətirəcək və 2040-cı ilə qədər iqtisadiyyata təxminən 9 milyard funt əlavə edəcək,” — deyə o bildirib.

O əlavə edib ki, kompromislər qaçılmazdır, lakin hökumət milli maraqlara uyğun praqmatik qərarlar verəcək.

Starmer bazar günü bildirib ki, Böyük Britaniya gömrük ittifaqındansa, vahid bazara sektor üzrə daha dərin inteqrasiyanı üstün tutur, çünki gömrük ittifaqı Hindistan və ABŞ ilə digər ticarət razılaşmalarına zərər verə bilər.

Baş nazir artıq yeni aqroərzaq sazişinə yol açan siyasi razılaşmanı imzalayıb. SPS sazişi qida və içki ixracı üçün bürokratik maneələri azaldaraq heyvan və bitki məhsulları üzrə bəzi yoxlamaları tamamilə aradan qaldıracaq.

Bunun müqabilində Böyük Britaniya Aİ-nin qida standartları ilə dinamik uyğunlaşmanı və sazişə nəzarətdə Avropa Ədalət Məhkəməsinin rolunu qəbul edəcək.

Tərəflər razılaşmanın ilin ikinci yarısında yekunlaşdırılacağına ümid edirlər. Böyük Britaniya həmçinin Aİ-nin daxili elektrik enerjisi bazarına qoşulmaq üçün danışıqlara başlayıb, lakin Avropa liderləri bunun ödəniş tələb edəcəyini bildiriblər. Maliyyə məsələləri artıq Britaniyanın €150 milyardlıq Safe müdafiə fonduna qoşulması danışıqlarını pozub.

Starmer BBC-yə bildirib ki, əvvəllər gömrük ittifaqını dəstəkləsə də, indi vəziyyət dəyişib. “Çox şey dəyişib,” — deyə o bildirib.

Mühafizəkarlar yekun razılaşmalar üzərində tam parlament nəzarəti tələb edəcəklərini bildiriblər. Kölgə xarici işlər naziri Priti Patel Starmeri Brexit mübahisələrini yenidən alovlandırmaqda ittiham edib.

Liberal Demokratların lideri Ed Deyvi isə bildirib ki, partiyası bu qanun layihəsindən Leyborist deputatları Avropa ilə daha yaxın münasibətlərə dair açıq mövqe tutmağa məcbur etmək üçün istifadə edəcək.