S&P: Azərbaycan 2026-cı ildə bank sektorunun bərpa mexanizmini təkmilləşdirəcək

Beynəlxalq reytinq agentliyi S&P Global Ratings, Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistandakı bankların 2026-cı ildə əvvəlki iki ilin səviyyəsində sabit qalacağını gözləyir.

"The Daily Baku"nun "S&P Global Ratings"ə istinadən verdiyi məlumata görə, bankların gəlirliliyi və kapital göstəriciləri orta səviyyədə olacaq, lakin regionda yüksək orta kredit artım templəri - 15-20% səviyyəsində - və sabit aktiv keyfiyyəti ilə dəstəklənəcək.

Agentlik qeyd edir ki, son bir neçə ildə Qazaxıstan və Azərbaycanda tənzimləyici nəzarət əhəmiyyətli dərəcədə güclənib. Qazaxıstan artıq Bazel III standartlarını və risk əsaslı nəzarəti tətbiq edib, Azərbaycan isə onları tətbiq etmək prosesindədir.

Agentliyin analitiklərinin fikrincə, Azərbaycanda iqtisadi artım əsasən karbohidrogen gəlirlərinin azalmasını əks etdirir: neft hasilatının azalması və qaz hasilatının durğunluğu qeyri-neft sektorundakı orta artımı üstələyir.

S&P qeyd edir ki, bank sektorunun tənzimləyicisi olaraq Azərbaycan Mərkəzi Bankı 2024-2026-cı illər üçün Maliyyə Sektorunun İnkişaf Strategiyası hazırlayıb.

“Bu strategiyanın bir hissəsi olaraq, tənzimləyici risk əsaslı nəzarətə və IFRS9 standartlarına keçir. 2026-cı ildə kapital adekvatlığı sistemini Bazel III tələblərinə uyğunlaşdırmaq üçün yenidən nəzərdən keçirmək, bank stress testi tələblərini sərtləşdirmək və bazar riskləri üçün yeni tənzimləyici çərçivənin tətbiqi planlaşdırılır. Bank sektorunun həlli mexanizminin inkişafı da bu il davam edəcək”, - deyə hesabatda vurğulanır.

S&P qeyd edir ki, 2025-ci ildə agentlik BICRA qiymətləndirmələrində Azərbaycan üçün sənaye risk proqnozunu “sabit”dən “müsbət”ə yenidən nəzərdən keçirib. Analitiklərin fikrincə, bu, ölkədə bank tənzimləməsinin və nəzarətinin güclənməsini əks etdirir.

Agentlik həmçinin vurğulayır ki, Azərbaycanda kreditləşmə artımı tarixən neft qiymətləri ilə sıx əlaqəli olub. S&P-nin proqnozuna görə, ölkədə kreditləşmə artımı 2026-cı ildə 2025-ci ildəki ilə eyni olan təxminən 12% olacaq. Bu, regionda həmyaşıd ölkələrlə müqayisədə ən aşağı iqtisadi artım templəri və daha aşağı neft qiymətləri gözləntiləri ilə əlaqədardır. "Eyni zamanda, Azərbaycanda özəl sektorun borc yükü həmyaşıd ölkələr arasında ən aşağı səviyyədə qalır: ev təsərrüfatlarının borcunun ÜDM-ə nisbəti 15%, korporativ borcun ÜDM-ə nisbəti isə 11% təşkil edir.

S&P hesab edir ki, geosiyasi risklər region üçün ən əhəmiyyətli risklər arasında qalmaqdadır. Rusiya ilə Ukrayna arasındakı münaqişənin həlli qeyri-müəyyən olaraq qalır və regionun iqtisadiyyatına təsir edəcək.

Eyni zamanda, hesabat müəlliflərinin vurğuladığı kimi, regional iqtisadiyyatlar son üç ildə olduğu kimi artan ticarət axınlarından, kapital axınlarından və immiqrasiyadan faydalanmağa davam edir.

Agentlik qeyd edir ki, Mərkəzi Asiya və Qafqazın əsas ticarət tərəfdaşı olan Rusiyada makroiqtisadi qeyri-müəyyənlik fonunda Qərb və Rusiya ilə siyasi münasibətlərdə tarazlığın qorunması çətin olaraq qalacaq. Hesabatda deyilir: "Ermənistan üçün Azərbaycanla hərtərəfli sülh müqaviləsinin bağlanması və həyata keçirilməsi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik də qalmaqdadır".