Maduronun tutulması: ilkin dəyərləndirmə

ABŞ prezidenti Tramp 3 yanvar 2025-ci il tarixində öz sosial media hesabında Venesuela prezidenti Nikolas Maduro və onun xanımının ABŞ qüvvələri tərəfindən tutularaq ölkədən çıxarıldığını bildirmişdir. Ondan bir neçə saat əvvəl N. Maduro ABŞ qüvvələrinin ölkəyə hücum etdiyini bəyan edərək ölkədə hərbi vəziyyət elan etmiş və əhalini müqavimətə çağırmışdı.

Yanvarın 2-də paytaxt Karakasda və bir neçə əyalətdə güclü partlayışlar eşidilmiş, paytaxtda dövlət binalarına raket zərbələri endirilmişdir. ABŞ təyyarələri alçaqdan uçuşlar həyata keçirmiş, çoxsaylı helikopterlərin isə Karakas səmasında sərbəst şəkildə uçduğu görünmüşdür.

Baş verənlər Venesuela ordusunun və əks-kəşfiyyatının iflic vəziyyətinə salındığını və hava hücumundan müdafiə sisteminin tamamilə sıradan çıxarıldığını göstərir.

Maduronun tutulmasından sonra ölkədə idarəetmənin necə olacağı, ABŞ quru qoşunlarının ölkəyə daxil olub-olmayacağı aydın deyil. Qeyd edək ki, Venesuela konstitusiyasına əsasən, prezident səlahiyyətini icra edə bilmədikdə bu funksiya vitse-prezidentə keçir. Hazırkı vitse-prezident Delsi Rodrigezdir.

Xatırladaq ki, artıq bir neçə ay idi ABŞ Venesuelanı narkotik qaçaqmalçılığında ittiham edərək ona qarşı təzyiqlərini artırırdı.

Bir sıra müşahidəçilər ABŞ-ın əsas niyyətinin dünyada ən böyük neft ehtiyatlarına malik Venesuelanın neft sənayesinə nəzarət etmək olduğunu bildirirlər. Qeyd edək ki, 1998-ci ildə solçu Huqo Çavez hakimiyyətə gəldikdən sonra ABŞ neft şirkəti Exxon-u ölkədən çıxarmışdır. Bundan sonra sanksiyalarla üzləşən Venesuela ağır iqtisadi problemlərlə qarşılaşmışdır. 2013-cü ildə Çavez vəfat etdikdən sonra hakimiyyətə gələn Maduro sələfinin siyasətini davam etdirmişdir. Maduro Çinlə əməkdaşlığı genişləndirməyə çalışırdı.

İqtidarda olan dövlət başçısının xarici dövlət tərəfindən həbs edilməsi sonuncu dəfə 1940-cı ildə baş vermişdir. Həmin il Belçikanı işğal edən Almaniya qüvvələri Belçika kralı III Leopoldu tutaraq 1945-ci ilədək ev həbsində saxlamışlar. Maduro ilə baş verənlər dövlət başçılarının mütləq immunitetə malik olmasını nəzərdə tutan beynəlxalq hüququn daha da zəiflədiyini göstərir.

"The Daily Baku" redaksiyası