Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzi (BMTM) TRIPP Zəngəzur dəhlizinə həsr olunmuş “TRIPP Zəngəzur dəhlizi: Ticarət, tranzit və regional inkişaf üçün strateji əlaqə” adlı yeni analitik hesabat hazırlayıb.
Mərkəzdən "The Daily Baku"ya verilən xəbərə görə, hesabatın elmi rəhbəri BMTM İdarə Heyətinin sədri Fərid Şəfiyevdir. Tədqiqat BMTM mütəxəssisləri ilə ADA Universitetinin tələbələrinin birgə əməkdaşlığı çərçivəsində ərsəyə gəlib.
Ekspert müsahibələri, sənədlərin təhlili və elmi akademik mənbələr əsasında hazırlanan hesabatda TRIPP Zəngəzur dəhlizinin regional bağlantılara, iqtisadi əlaqələrə və Cənubi Qafqazda mövcud güc balansına təsirləri geniş şəkildə araşdırılır.
Tədqiqat üç əsas suala cavab axtarır. Birinci sual TRIPP layihəsinin iştirakçı ölkələr və daha geniş mənada Orta Dəhliz üçün iqtisadi əhəmiyyəti ilə bağlıdır. İkinci sual dəhlizin inkişafının regional güc balansına və geosiyasi münasibətlərə mümkün təsirlərini əhatə edir. Üçüncü sual isə layihənin həyata keçirilməsinə mane olan siyasi, hüquqi və texniki çətinliklərə, eləcə də bu maneələrin aradan qaldırılması yollarına fokuslanır.
Hesabatda vurğulanır ki, TRIPP Zəngəzur dəhlizinin fəaliyyətə başlaması ticarət səmərəliliyinin artmasına, nəqliyyat xərclərinin azalmasına və Mərkəzi Asiya ölkələrinin daha qısa marşrutlar vasitəsilə Avropa bazarına inteqrasiyasına şərait yaradacaq.
Sənəddə dəhlizin regional aktorlar üçün yaratdığı imkanlara da diqqət çəkilir. Belə ki, Ermənistan tranzit gəlirləri və yeni bazar imkanları əldə edir, Azərbaycan nəqliyyat mərkəzi kimi mövqeyini möhkəmləndirir, Rusiya və İran isə əlavə nəqliyyat şəbəkələrində iştirak potensialını qoruyub saxlayır.
Hesabatın nəticələrinə görə, TRIPP layihəsinin uğuru üç əsas amildən asılıdır: davamlı diplomatik əlaqələrin qurulması, qarşılıqlı etimadın bərpası və müasir sərhəd idarəetmə texnologiyalarının tətbiqi. Bu amillər həm dövlətlərin suverenliyinin qorunmasına, həm də effektiv və təhlükəsiz tranzitin təmin olunmasına imkan verir.
© 2026 The Daily Baku. Bütün hüquqlar qorunur.